Spółdzielnia Mieszkaniowa „Kolejarz” w Słupsku

Na początku 1959 roku, 35 założycieli – pracowników węzła PKP w Słupsku, uchwaliło i podpisało pierwszy Statut Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej „Kolejarz” w Słupsku przy DOKP w Szczecinie oraz wybrało Zarząd i Radę Nadzorczą. Była to pierwsza spółdzielnia mieszkaniowa w Słupsku.

W kwietniu 1963 roku uchwałą Walnego Zgromadzenia członków przekształcono Spółdzielnię z pracowniczej, przyjmującej w swoje szeregi wyłącznie pracowników węzła PKP, w powszechną. Od tej pory jej członkami mogli być wszyscy zainteresowani otrzymaniem mieszkania w tej Spółdzielni.

Dynamiczny rozwój

Zmiana spowodowała szybki nabór członków i dynamiczny rozwój Spółdzielni, mający znaczny wpływ na rozwój budownictwa mieszkaniowego w Słupsku. Pierwsze trzy budynki zostały przekazane Spółdzielni w latach 1960–1963. Po dwóch latach powstał pierwszy budynek wybudowany przez Spółdzielnię.

W latach 1966–1968 z inicjatywy Spółdzielni powstało pierwsze zwarte osiedle mieszkaniowe „Nadrzecze”, gdzie wybudowano 306 mieszkań, pawilony handlowo-usługowe i pierwszy klub osiedlowy, w którym prowadzono w szerokim zakresie działalność społeczno-wychowawczą i kulturalną wśród członków mieszkańców osiedla. Drugim osiedlem było „Zatorze”, gdzie wybudowano i przekazano członkom Spółdzielni 480 mieszkań, placówki handlowo-usługowe, punkt opieki nad dzieckiem oraz klub osiedlowy „Parnas”. W 1980 r. w ramach rejonizacji działalności poszczególnych spółdzielni osiedle to zostało przekazane Słupskiej Spółdzielni Mieszkaniowej „Czyn”.

W czerwcu 1972 roku zmieniono nazwę z Międzyzakładowej Spółdzielni Mieszkaniowej „Kolejarz” na Spółdzielnię Mieszkaniową „Kolejarz” oraz zmieniono Statut w kwestii rozszerzenia uprawnień członków do nabywania mieszkań spółdzielczych na zasadach własnościowych. Następnym dużym osiedlem w całości zrealizowanym dla SM „Kolejarz” było os. „Piastów”. W latach 1973–81 wybudowano tam 1700 mieszkań, pawilony handlowo- -usługowe, restaurację, dwa punkty opieki nad dzieckiem, dwa mini przedszkola, zaplecze remontowe Spółdzielni oraz duży obiekt, w którym między innymi prowadził swoją działalność Słupski Ośrodek Kultury, jest biblioteka oraz mieszczą się biura SM „Kolejarz”. W latach 1977–1978 wybudowano 11 domków jednorodzinnych przy ul. Pogodnej.

Największe osiedle Spółdzielni to os. „Niepodległości”, którego budowę rozpoczęto w 1978 roku: 4819 mieszkań, 146 domków jednorodzinnych, przychodnia lekarska, apteka, bar, pawilony handlowo-usługowe, zaplecze remontowe Spółdzielni, klub osiedlowy „Kwadrat”. W osiedlu tym Spółdzielnia wybudowała również dwie szkoły podstawowe oraz przedszkole – po zakończeniu inwestycji obiekty te zostały przekazane oświacie.

Pozytywne zmiany dla spółdzielczości

Ważnym w działalności Spółdzielni był także 1975 rok, w którym decyzja o nowym podziale administracyjnym kraju (utworzono 49 województw) spowodowała osłabienie samorządności w spółdzielniach mieszkaniowych. Mieszkania budowane przez Spółdzielnię tylko w niewielkiej części przeznaczane były dla członków, co spowodowało poważne zaległości w terminowej realizacji przydziałów, a okres oczekiwania na mieszkanie wydłużył się do 14–15 lat. Dążenia działaczy spółdzielczych wspierane przez Centralny Związek Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego oraz presja społeczna członków doprowadziły do uchwalenia przez Sejm w dniu 16 września 1982 roku ustawy „Prawo spółdzielcze”. Umożliwiła ona przywrócenie samodzielności i samorządności w spółdzielniach mieszkaniowych. To z kolei wpłynęło pozytywnie na ich rozwój gospodarczy, a tym samym pełniejsze zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, socjalnych i kulturalnych mieszkańców.

SM „Kolejarz” jest największą spółdzielnią mieszkaniową w Słupsku – obejmuje trzy osiedla: „Niepodległości”, „Piastów” i „Nadrzecze i Śródmieście”, o całkowitej powierzchni 393 605 mkw. Zasoby eksploatowane przez Spółdzielnię to: 132 budynki wielorodzinne i 6962 mieszkania, w których mieszka 11 850 osób, 35 nieruchomości zabudowanych pawilonami handlowo-usługowymi oraz 6 nieruchomości zabudowanych zespołami garażowymi, w których jest 353 garaży. 

Dbałość o komfort i wysoki standard

Prowadzone systematycznie przez Spółdzielnię roboty remontowe zapobiegają dekapitalizacji zasobów i podnoszą ich standard. W latach 1993–1996 opomiarowano kompleksowo instalację centralnego ogrzewania we wszystkich budynkach, a w latach 1994–2005 ocieplono ściany zewnętrzne i stropodachy 109 budynków mieszkalnych oraz wszystkich obiektów handlowo-usługowych Spółdzielni. Obecnie we wszystkich budynkach zamontowane są urządzenia pomiarowe tj. podzielniki kosztów centralnego ogrzewania oraz wodomierze, z funkcją zdalnego odczytu.

W latach 2009–2013 w całych zasobach Spółdzielni na klatkach schodowych zamontowane zostały lampy z żarówkami energooszczędnymi i czujnikami elektronicznymi (ruchowo-zmierzchowymi) co spowodowało zmniejszenie zużycia energii elektrycznej. W latach 2011–2016 r. Spółdzielnia zrealizowała w porozumieniu z dostawcą ciepła, program wykonania instalacji centralnie ciepłej wody w 26 budynkach, w których jest 1 730 lokali. Do końca 2014 roku istniała możliwość otrzymania dotacji na te roboty jako na zadanie z ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Wartość otrzymanej przez Spółdzielnię dotacji to 274 979 zł. Mając na uwadze względy bezpieczeństwa, Spółdzielnia sukcesywnie dokonuje wymiany instalacji gazowych, które dotąd objęły 70 budynków. W budynkach, w których są gazomierze zbiorcze wykonywane są podejścia pod gazomierze indywidualne dla poszczególnych lokali.
Pozyskano środki finansowe na przebudowę dwóch budynków wielorodzinnych. Prawie pięciomilionowa pożyczka z BGK (z umorzeniem 30 proc. i oprocentowaniem 0,15 proc. rocznie) została przeznaczona na wykonanie prac budowlanych, polegających na likwidacji zsypów, wymianie wind i ich modernizacji, poprzez doprowadzenie wind do poziomu piwnicy i utworzenie przystanku w poziomie piwnicy. Po wykonaniu robót obecnie 220 lokali mieszkalnych jest dostępnych z poziomu terenu, bez żadnego stopnia schodowego.

W grudniu 2000 roku Sejm uchwalił ustawę o spółdzielniach mieszkaniowych, która wprowadziła szczegółowe unormowania dla spółdzielni mieszkaniowych i zrewolucjonizowała ich funkcjonowanie. Realizując obowiązki wynikające z ustawy, Spółdzielnia dokonała podziału zasobów na nieruchomości. W związku z tym i wykupem gruntu na własność, osoby uprawnione mają możliwość dokonywania przekształcenia spółdzielczego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności. Według stanu na koniec 2024 roku już 3 686 lokali mieszkalnych uzyskało status odrębnej własności lokalu.

Działalność Spółdzielni szeroko doceniona

Od 1968 roku nieprzerwanie Spółdzielnia prowadzi statutową działalność społeczną, oświatową i kulturalną. Obecnie działalność ta prowadzona jest w dwóch Klubach: „Kwadrat” i „Piast”, które łączą pokolenia, organizując szereg aktywności, ciekawych zajęć i wydarzeń. W uznaniu dla rozwoju budownictwa mieszkaniowego Spółdzielnia została odznaczona złotą honorową odznaką przez Centralny Związek Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego, zaś Wojewódzka Rada Narodowa przyznała jej odznakę za zasługi dla rozwoju Województwa Słupskiego. Słupskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne uhonorowało Spółdzielnię Medalem za działalność na rzecz rozwoju społeczno-kulturalnego miasta Słupska.

/Zdjęcia: SM „Kolejarz”/