Ponad stuletnia historia Spółdzielni Mieszkaniowej „Kociewie” rozpoczęła się w latach 1907–1908, kiedy na Pomorzu tworzono instytucje zajmujące się budowaniem tanich, wygodnych i zdrowych mieszkań dla określonych grup mieszkańców. Najstarszą na tym terenie jest spółdzielnia w Tczewie, a zbliżone wiekiem są spółdzielnie w Chojnicach, Grudziądzu czy Świeciu. Dziś SM „Kociewie” zarządza 264 budynkami o ogólnej powierzchni 311914 mkw., w tym 185 budynkami mieszkalnymi.
Elitarnie dla urzędników
Początkowo Spółdzielnia Mieszkaniowa „Kociewie” nie była powszechna, a jej członkami byli wyłącznie urzędnicy państwowi i komunalni. Działalność statutową rozpoczęto po zarejestrowaniu w Sądzie Okręgowym w Chojnicach pod nazwą Towarzystwo Budowy Domów Urzędniczych w Starogardzie Gdańskim, zarejestrowana spółdzielnia z ograniczoną poręką. W 1909 roku Spółdzielnię tworzyło 110 członków, w tym 14 Polaków. W roku 1910 Zarząd Spółdzielni przystąpił do budowy czterech wielorodzinnych budynków mieszkalnych, zasiedlonych do 1913 roku przez 36 rodzin urzędniczych. Od roku 1919 wielu mieszkańców narodowości niemieckiej opuściło Starogard, a budownictwo Spółdzielni przejęli Polacy, zachowała ona jednak swój elitarny, urzędniczy charakter.
W wyniku zmian organizacyjnych i prawnych, po wydaniu polskiej ustawy o spółdzielniach, na bazie majątku Towarzystwa Budowy Mieszkań Urzędniczych powstała Urzędnicza Spółdzielnia Mieszkaniowa z odpowiedzialnością i udziałami w Starogardzie. Nowe kierownictwo Spółdzielni stanęło w obliczu wyzwania, czyli spłaty wartości majątku trwałego, w którym partycypowali niemieccy członkowie. Na ten cel Spółdzielnia zaciągnęła kredyt w Miejskiej Kasie Oszczędności, który spłacono w 1939 roku. Z chwilą wkroczenia Niemców do Starogardu w 1939 roku, zasoby mieszkaniowe zostały zarekwirowane, działalność Spółdzielni zakazana, a lokatorzy budynków wyeksmitowani.
Powojenny rozwój
Spółdzielnia wznowiła aktywność w lipcu 1945 roku. Sytuacja gospodarcza Spółdzielni była trudna, ponieważ w marcu 1945 roku dwa budynki zostały zajęte przez Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego: jeden na biura, drugi na mieszkania dla funkcjonariuszy. Spółdzielnia, w wyniku tej przymusowej sprzedaży, dopiero w 1957 roku uzyskała niewielką rekompensatę. W 1952 roku zmieniono nazwę Spółdzielni na Spółdzielnia Mieszkaniowa w Starogardzie Gdańskim. W 1965 roku Spółdzielnia połączyła się z Robotniczą Spółdzielnią Mieszkaniową przy Zakładach Ogniw i Baterii Elektron i Oddziałem Nauczycielskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Gdańsku. Rok później Spółdzielnia zmieniła nazwę na Lokatorska Spółdzielnia Mieszkaniowa.
Lata 60. i 70. dwudziestego wieku, to okres rozwoju i wzmożonych inwestycji. W 1972 roku Zebranie Przedstawicieli Członków zmieniło nazwę Spółdzielni na obowiązującą do dziś – Spółdzielnia Mieszkaniowa „Kociewie”. W 1979 roku przyłączono do Spółdzielni zasoby Robotniczej Spółdzielni Mieszkaniowej przy Zakładach Młynarskich w Starogardzie Gdańskim. W latach 80. i 90. budowano nowe osiedla: 60-lecia Odzyskania Niepodległości Polski, Konstytucji 3 Maja, Piastów.
Jedna czwarta Starogardu
Dziś Spółdzielnia Mieszkaniowa „Kociewie” zarządza 264 budynkami o ogólnej powierzchni 311914 mkw., w tym 185 budynkami mieszkalnymi, w których znajduje się 6.237 mieszkań, o ogólnej powierzchni 290136 mkw. W pozostałych 79 budynkach mieszczą się lokale użytkowe: 59 zespołów garażowych z 602 garażami, Spółdzielczy Dom Kultury, świetlice, lokale handlowe, usługowe i administracyjne. Mieszka tu około 12500 osób, co stanowi około 26 proc. populacji Starogardu Gdańskiego.
Spółdzielnia zatrudnia 80 pracowników w Zarządzie Ogólnym, działalności eksploatacyjnej (3 administracje osiedlowe, brygada c.o. i c.w.) oraz w działalności społecznej, kulturalnej i oświatowej. Po wdrożeniu ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, w Spółdzielni funkcjonuje 31 nieruchomości mieszkalnych i 49 garażowych. Na Spółdzielnię składają się trzy jednostki organizacyjne zarządzane przez administracje osiedlowe, przy których działają lokalne samorządy Rady Osiedlowe.
W służbie sąsiedzkiej społeczności
Spółdzielnia Mieszkaniowa „Kociewie” prowadzi na swoim terenie działalność społeczną, kulturalną i oświatową już od połowy lat 60. Na przestrzeni lat w Domu Kultury działały różne koła i kluby zainteresowań hobbystycznych, np. szkutniczo-lotnicze koło modelarskie, fotograficzne czy kukiełkarskie. Placówka organizowała dla wszystkich mieszkańców szereg otwartych zajęć i imprez. Prowadzono między innymi: dyskoteki, wieczorki i zabawy taneczne, pokazy i występy zespołów artystycznych, koncerty muzyki kameralnej, występy orkiestry dętej, projekcje bajek i filmów, spotkania z ciekawymi ludźmi, tematyczne konkursy plastyczne, wystawy, wernisaże, turnieje szachowe, mecze i turnieje brydżowe, rajdy i wycieczki piesze, krajoznawcze wycieczki autokarowe, osiedlowe czy międzyosiedlowe turnieje rekreacyjno-zabawowe, mecze i turnieje piłkarskie, pokazy samolotowych modeli latających, zawody latawcowe, pokazy sprawności i sprzętu straży pożarnej czy milicji, spotkania mieszkańców przy ognisku wraz z pieczeniem ziemniaków itp. Niewątpliwą atrakcją (w grudniu 1974 i 1975 roku) była możliwość zamawiania przez mieszkańców do swych domów na Wigilię odwiedzin św. Mikołaja wraz z fotografem.
W sezonie zimowym, przy dużych mrozach, na placu organizowano dla dzieci ślizgawkę, a na osiedlowym boisku asfaltowym obok ówczesnej szkoły podstawowej uruchomiono (przy dużej pomocy pracowników administracji osiedla, straży pożarnej, zakładu energetycznego oraz aktywnych działaczy społecznych) pierwsze w mieście spore, kolorowo oświetlone lodowisko. Podczas wakacji szkolnych prowadzono szereg zajęć i imprez w ramach akcji tzw. „Wesoła Zima” i „Nieobozowe Lato”. Organizowano między innymi różne gry, zabawy, konkursy, wystawy, pokazy sprawnościowe, wędrówki piesze, wycieczki autokarowe, a zimą dodatkowo kuligi i saneczkowanie. Sporymi atrakcjami były, cieszące się dużym zainteresowaniem dzieci i ich rodziców, kilkudniowe biwaki pod namiotami nad kanałemrzeki Brdy (w okolicach miejscowości Rytel-Konigort koło Chojnic), w Wojtalu (koło Czarnej Wody), a także noclegi pod namiotem na terenie osiedla. Poza tym organizowano podwórkowe „Punkty Zajęć Wakacyjnych”, które uruchamiano okresowo w różnych rejonach administracyjnych.
Dziś wiele ciekawych zajęć oferują i prowadzą trzy ośrodki: Osiedlowy Dom Kultury i dwie Świetlice, które są cały czas unowocześniane. To miejsce pełne pasji i działań kulturalnych skierowanych do młodszych i starszych mieszkańców SM „Kociewie” oraz pozostałych mieszkańców miasta i okolic:
- koncerty muzyczne i występy teatralne (SCENA ODK),
- wystawy malarstwa i fotografii (GALERIA ODK),
- kameralne warsztaty rękodzielnicze dla dorosłych i dla dzieci,
- zajęcia plastyczne dla najmłodszych – w tym arteterapia,
- Teatr Pleciuga (teatr dla dzieci),
- Teatr Młoda Kuźnia (poezja śpiewana dla dzieci),
- Teatr Kuźnia Bracka (poezja śpiewana dla młodzieży),
- Teatr Nowy Osiedlowy (teatr dla osób dorosłych),
- Klub Miłośników Plastyki (spotkania plastyczne dla dorosłych),
- Trzy kuby seniora,
- Pogotowie cyfrowe dla seniorów,
- Wyjazdy do teatru.
/Zdjęcia: SM „Kociewie”/
SPÓŁDZIELNIA MIESZKANIOWA „KOCIEWIE” W STAROGARDZIE GDAŃSKIM
ul. Sobieskiego 7
83-200 Starogard Gdański
tel.: 58 56 240 81–84
e-mail: biuro@smkociewie.com.pl
www.smkociewie.com.pl
